اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال
  •  35255550-035
  •  afsharhospital@ssu.ac.ir

تغذیه

تغذیه

تغذیه سالمگروه های اصلی مواد غذایی

تغذیه سالم

۴ گروه اصلی غذایی عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه میوه ها و سبزی ها، گروه شیر و لبنیات و گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ و مغزها.

در هر گروه، مواد غذایی دارای ارزش غذایی تقریباً یکسان هستند و می توان از یکی به جای دیگری استفاده کرد.

مقایسه ی مقدار مصرف روزانه از گروه های غذایی را می توان با استفاده از شکل یک هرم نشان داد.

هرم غذایی چیست؟

هرم غذایی، گروه های غذایی و موادی که در هر گروه جای می گیرد را معرفی می نماید.قرار گرفتن مواد غذایی در بالای هرم که کمترین حجم را در هرم اشغال می کند به این معنی است که افراد بزرگ سال باید از این دسته از مواد غذایی کمتر مصرف کنند )مانند قندها و چربی ها(.هر چه از بالای هرم به سمت پایین نزدیک می شویم، حجمی که گروه های غذایی به خود اختصاص می دهند بیشتر می شود که به این معنی است که مقدار مصرف روزانه ی این دسته از مواد غذایی باید بیشتر باشد. شناسایی گروه های غذایی به عنوان راهنمایی برای تعذیه ی کلیه ی گروه های سنی در جامعه ضروری است و پایه و اساس برنامه ریزی غذایی همه ی افراد است که البته در گروه های سنی مختلف قابل انطباق با شرایط ویژه ی آن گروه است

گروه نان و غلات

این گروه شامل انواع نان، برنج، ماکارونی، گندم و جو است.

مواد مغذی مهم: انرژی، بعضی از انواع ویتامین های گروه ب، آهن و مقداری پروتئین.

گروه میوه ها و سبزی ها

این گروه شامل مواد زیر است:

1) سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین - سی)مثل سبزی های برگی، گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای و میوه هایی مثل مرکبات(.

2) سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین - آ شامل سبزی ها و میوه های به رنگ زرد، نارنجی، قرمز و سبز تیره و سبزی های برگی )مثل اسفناج، هویج، گوجه فرنگی، طالبی، زردآلو و شلیل(.

3)سایر سبزی ها یا میوه ها )مثل سیب، موز، هلو، گلابی، انواع توت ها، گیلاس، انگور، هندوانه، کرفس، بادمجان، کدو، سبزی خوردن، قارچ، - پیاز، سیب زمینی و کاهو(.

مواد مغذی مهم: انواع ویتامین ها، انواع املاح و فیبر.

گروه شیر و لبنیات

این گروه شامل شیر، ماست، پنیر، کشک و بستنی است.

مواد مغذی مهم: پروتئین، کلسیم، فسفر، بعضی از انواع ویتامین های گروه-بی و ویتامین آ.

گروه گوشت، حبوبات، مغزها و تخم مرغ

انواع مواد این گروه عبارتند از:

گوشت های قرمز )گوسفند و گوساله( گوشت های سفید )مرغ، ماهی و پرندگان( امعاء و احشاء )جگر، دل، قلوه، زبان و مغز( ، تخم مرغ، حبوبات )نخود، لوبیا، عدس، باقلا، لپه و ماش( و مغزها )گردو، بادام، فندق، پسته و انواع تخمه(.

مواد مغذی مهم:پروتئین، آهن، روی و بعضی از انواع ویتامین های گروه- بی .

گروه متفرقه

این گروه شامل انواع مواد قندی و چربی ها است. توصیه می شود افراد بزرگ سال در برنامه ی غذایی روزانه از این گروه کمتر مصرف کنند.

انواع مواد غذایی این گروه عبارتنداز:

1) چربی ها )روغن های جامد و روغن های مایع، پیه، دنبه، کره، خامه، سرشیر و سس های چرب مثل مایونز( -

2) شیرینی ها و مواد قندی )مثل انواع مربا، شربت، قند و شکر، انواع شیرینی های خشک و تر، انواع پیراشکی، آب نبات و شکلات( -

3) ترشی ها، شورها و چاشنی ها )انواع ترشی و شور، فلفل، نمک، زردچوبه، دارچین و غیره(. -

4) نوشیدنی ها )نوشابه های گازدار، چای، قهوه، انواع آب میوه های صنعتی و پودرهای آماده مثل پودر پرتقال و غیره(. -

برای تغذیه سالم سه کلمه را باید به خاطر سپرد: ترتیب، تنوع، تناسب

ترتیب : یعنی از مواد موجود در پایین هرم تغذیه باید بیشتر مصرف کرد. پس غذای اصلی باید شامل نان، برنج، ماکارونی، میوه و سبزی باشد و قند و چربی کمتر از همه مصرف شود .

تنوع: یعنی از همه مواد موجود در هرم تغذیه باید مصرف شود و غذا متنوع باشد و هیچ یک از طبقات هرم حذف نشود .

تناسب : یعنی تغذیه باید با سن و شرایط جسمی و فعالیت بدنی فرد متناسب باشد. مثلا زنان باردار و شیرده، کودکان و نوجوانان، انرژی و پروتئین بیشتری نیاز دارند و مجازند از قندها و چربی ها و گوشت و حبوبات بیشتری در رژیم روزانه خود استفاده کنند .

در طول بیماری نیاز به مواد مغذی به طور فزاینده ای افزایش پیدا می کند و در نتیجه ضرورت تامین انرژی، پروتئین، انواع ویتامین و سایر املاح و مواد معدنی به منظور غلبه بر بیماری مضاعف می شود ... علی رغم بروز چنین شرایط ویژه ای، اغلب اختلال در جذب مواد، بی اشتهایی، تهوع و استفراغ ممکن است مزید علت شده و امکان دریافت مواد مغذی را به میزان لازم از بیمار سلب کند .. واگر نتوانیم نیازهای تغذیه ای بیمار را تامین کنیم، بدن شروع به استفاده از ذخایر چربی و پروتئین خود می کند؛ بنابراین بدن فرد به مرور تحلیل رفته، وزن خودرا از دست داده و دچار لاغری مفرط می شود به دلیل بروز سوء تغذیه، میزان کارایی و اثرگذاری بسیاری از داروها کاهش یافته و در نتیجه بهبودی بیمار دچار اختلال می شود ...

عادات غذایی خوب در بیماران می تواند موجب پیشگیری از ابتلاء آنها به بیماریهای عفونی گردد و در صورت بیماری کمک میکند که سریع تر بهبود یابند و عمر طولانی تر داشته باشند .

بیماران به خصوص آنها که به بیماریهای سخت و مزمن مبتلا هستند و یا عمل جراحی شده اند به پروتئین بیشتری احتیاج دارند،در بیماریهایی که تب وجود دارد مصرف انرژی در بدن بیشتر از حد عادی است و معمولا افرادی که تب دارند بی اشتها می شوند ولذا اگر دوران تب طولانی باشد در بیمار لاغری و سوء تغذیه ظاهر می شود . برخی از بیماران در حد نیاز غذا می خورند ولی این غذا در روده های آنها جذب نمی شود و ادامه این وضعیت موجب لاغری و سوءتغذیه آنها می شود . در این حالت علاوه بر درمان نیاز به رژیم و برنامه غذایی مناسب دارید . ویتامینها ترکیبات آلی هستند که به مقدار خیلی جزئی برای سوخت و ساز مواد غذایی و اعمال حیاتی بدن و رشد و نمو و تندرستی ضرورت دارند. تغذیه ناقص و رژیم غذایی نامناسب سبب کمبود یا فقدان یک یا چند ویتامین می شود و به بیماری های مختلف می انجامد.

 منبع: قسمتی ازترجمه کتاب

Kraus’s Food and the Nutrition Care Process

خبرنامه

ورود و ثبت نام

تماس با ما

آدرس
یزد،بلوار جمهوری اسلامی،بیمارستان محمد صادق افشار

شماره تماس
035-35258354
035-31602161
035-31602162
035-31602166